KORTE BESCHRIJVING
De gemeente Beverwijk bestaat uit de plaatsen Beverwijk en Wijk aan Zee.
De stad Beverwijk is een samenvoeging van twee nederzetting in de 13e eeuw. Op 11 november 1298 ontvangt Beverwijk een stadsbrief, waardoor het zich als stad met eigen rechtsregels onderscheidt van het omringende platteland waar het landrecht van kracht is. Bij de uitgifte van de stadsbrief zijn de nederzetting Sint Aagtenkerk en de handelswijk aan de oever van Het Meer samengevoegd.
De stad heeft zich in de loop der eeuwen van de omliggende plaatsen onderscheiden en een centrumfunctie vervuld. Dit geldt niet alleen voor Midden-Kennemerland, maar ook voor een ruimer gebied. Beverwijk is de hoofdstad geweest van het Baljuwschap van Beverwijk. Het gebied bestond uit de verspreid gelegen goederen van Gerard van Velsen, Gerard van Crayenhorst en Willem van Saenden.
De plaats lag strategisch, midden in het graafschap (later baljuwschap) Kennemerland, in het gebied dat later ook wel Holland op z'n Smalst werd genoemd. Dit gebied is de enige locatie waar het noorderkwartier van Holland via land bereikt kon worden.
In de periode, ruwweg 1275 - 1490 maken zowel Beverwijk als het plaatsje aan de kust Wijk aan Zee goede tijden door. Beide nederzettingen groeien. Daarna treedt een lange periode in van stabilisatie, de groei is er uit. Beverwijk wordt een lustoord waar het goed toeven is. Rijke luiden uit steden als Amsterdam en Haarlem schaffen in de omgeving van Beverwijk een buitenplaats aan om de stadslucht in de zomer te ontwijken.
Tussen 1490 en 1880 groeit Beverwijk nauwelijks meer, maar daarna zien we de effecten van de aanleg van het Noordzeekanaal op de stedenbouwkundige ontwikkeling.
De huidige gemeente Beverwijk bestaat sinds 1 mei 1936. Toen zijn de plaatsen Beverwijk en Wijk aan Zee en Duin opgeheven en is de nieuwe plaats Beverwijk gevestigd.
Een greep uit de cultuurhistorische onderwerpen waaraan Beverwijk rijk is:
- de Sint Agatha Kerk
- de Grote of Hervormde kerk
- huisen en parken: Akerendam, Scheijbeek en Westerhout
- de Linie van Beverwijk
- het fort Sint Aagtendijk, als onderdeel van de Stelling van Amsterdam
- de Atlantikwall
Informatie over de gemeente vindt u op Beverwijk
Informatie over de historie van de badplaats, treft u op Wijk aan Zee
PUBLICATIES MET BETREKKING TOT BEVERWIJK
Uitgeverij Verloren BV, 2003.
Het land, de bewoners en hun heren tussen 700 en 1300.
met een editie van de stadskeur van 11 november 1298.
Uitgeverij Verloren BV, 1998.
Stadswording in de Nederlanden: op zoek naar overzicht
Door R. Rutte, H. van Engen, uitgeverij Verloren BV, 2005
Stadswording in de Nederlanden. Op zoek naar overzicht
Door R. Rutte, uitgeverij Verloren BV, 2008
Eerder gepubliceerd in de Nieuwsbrief van het Historisch Genootschap Midden-Kennemerland en Museum Kennemerland, 2000, nr. 21, p. 1-4.
1299, één graaf, drie graafschappen: de vereniging van Holland, Zeeland en Henegouwen
Door D. E. H. de Boer, Erik H. P. Cordfunke, H. Sarfatij, uitgeverij Verloren BV, 2000
Voor God, graaf en geslacht: de kroniek van de ridders van Assendelft. Door B. Koene, uitgeverij Verloren BV, 2005.
The Correspondence of Erasmus: Letters 1122 to 1251, 1520 to 1521. Door Desiderius Erasmus, Roger Aubrey Baskerville Mynors, Peter G. Bietenholz, Douglas Ferguson Scott Thomson vertaald door Roger Aubrey Baskerville Mynors.
University of Toronto Press, 1974.
Vincentius Theoderici (1481-1526), geboren in Beverwijk, is gekant tegen het humanisme.
Sint Aagtendijk. In: Monnikenwerk? Egmond en de dijkzorg in Noord-Holland. Door F.D. Zeiler, in: Egmond tussen kerk en wereld, uitgeverij Verloren BV, 1993, p. 222.
Door R.C.H. Römer, gepubliceerd door Brill, 1854.
In de uitgave wordt geschreven over de tempeliers, de nonnen van het klooster Nazareth in Beverwijk.
Retoricaal memoriaal: bronnen voor de geschiedenis van de Hollandse rederijkerskamers van de middeleeuwen tot het begin van de achttiende eeuw.
Door F. C. van Boheemen, Th. C. J. van der Heijden, Eburon Uitgeverij BV, 1999, p. 125.
Vermelding van bronnen met betrekking tot de rederijkerskamer te Beverwijk, De Witte Lely, "Wij Wijcken Toorn" (periode 1594 - 1684).
Plain lives in a golden age: popular culture, religion, and society in seventeenth-century Holland
Door A.Th. van Deursen, M. Ultee, Cambridge University Press, 1991
In deze uitgaven enkele raakvlakken met Beverwijk.
Omnibus idem: opstellen over P.C. Hooft ter gelegenheid van zijn driehonderdvijftigste sterfdag
Door J. Jansen, uitgeverij Verloren BV, 1997.
In de bundel komt ook aan de orde dat P.C. Hooft van tijd tot tijd in Beverwijk vertoefde bij vrienden en familie. Bekend is dat P.C. Hooft 246 brieven heeft geschreven naar of vanuit Beverwijk.
Geeraerdt van Velsen, treurspel
Door P.C. Hooft, uitgegeven door W.J. Thieme, 1613
Door J.W. Verkaik, uitgeverij Verloren BV, 1996
Politische Auffassungen im niederländischen Drama des 17. Jahrhunderts
Door B. Noak, uitgeverij Waxmann Verlag, 2002.
In de uitgave wordt uitgebreid stil gestaan bij de betekenis van het drama 'Gerard van Velsen'.
The first modern economy: success, failure, and perseverance of the Dutch economy, 1500-1815
Door J. de Vries, A. M. van der Woude, uitgeverij Cambridge University Press, 1997
Deze uitgave heeft enkele raakvlakken met Beverwijk.
Door Matthys Balen, gepubliceerd door S. Onder der Linde, 1677. Met verwijzingen naar Dr. Johannes van Beverwijck.
Door J. Scheltema, C.A. Bergsma, gepubliceerd door H. Gartman, 1823.
In de uitgave wordt verwezen naar het literaire werk van Johannes van Beverwijck.
Vaderlandsch woordenboek. Door Jacobus Kok, gepubliceerd door J. Allart, 1786, p. 539-543.
Ook voor andere trefwoorden een interessant werk.
Het beterhuis in Amsterdam, informele echtscheidingen.
Uit: Gescheurde bedden: oplossingen voor gestrande huwelijken. Door D. Helmers, uitgeverij Verloren BV, 2002.
Opvang van personen in zogenaamde Beterhuizen. Ook in Beverwijk stond rond 1750 zo'n huis, met goede reputatie.
Historie van Mejuffrouw Susanna Bronkhorst: met Platen
Door A. Loosjes, gepubliceerd door Loosjes, 1806.
De opname van Susanna Bronkhorst in het krankzinnigen-gesticht te Beverwijk (beterhuis), in de 18e eeuw, wordt uitgebreid in een briefwisseling beschreven. De uitgave is verwant aan de in Beverwijk geschreven 'Sara Burgerhart' van Betje Wolf en Aagje Deken, bewoners van de buitenplaats Lommerlust aan de Peperstraat.
Lijst der gebruikelijkste zelfstandige naamwoorden: beteekend door hunne geslachten. Ten dienst der taalievenden opgemaakt. Door David van Hoogstraten, Gerardus Outhof, Adriaan Kluit, gepubliceerd door P. Meijer, 1759, oorspronkelijk van Universiteit Gent.
Beverwijk wordt behandeld op p. 498-499.
R. Padmos en B. Sliggers, uitgeverij Verloren BV, 1996.
In de uitgave wordt over Beverijk en Wijk aan Zee geschreven.
Eerder verkorte versie is gepubliceerd in het Ledenbulletin van het Historisch Genootschap Midden-Kennemerland en de Kennemer Oudheidkamer (nu Museum Kennemerland), 1988, nr. 15, p. 10-21.
Een vonnis over het opsnoeien van bomen d.d. 8 februari 1859. In: Netherlandsche rechtspraak, of Verzameling van arresten en gewijsden van den Hoogen raad der Nederlanden
Door Netherlands. Gepubliceerd door de gebroeers van Cleef, 1859, p. 128-132.
Een vonnis over aanwas van land d.d. 18 oktober 1859.
In: Regt en wet, tijdschrift voor het notaris-ambt, 1859, p. 608-618.
Een vonnis over aanwas van land d.d. 18 oktober 1859.
In: de notariële nieuwsbode: maandschrift bevattende de voor den notaris meest belangrijke wetten, besluiten, regterlijke uitspraken, aankondigingen in de staats-courant, enz. benevens eene rubriek voor mededeelingen tusschen de notarissen onderling. Door Broederschap der Notarissen in Nederland, gepubliceerd door H. Nijgh, 1862, p. 143-151.
Religieuze vrouwen bruid, moeder, zuster Geschiedenis van twee Nederlandse zustercongregaties, 1820-1940 proefschrift door J. Eijt, uitgeverij Verloren BV, 1995.
De congregatie was ook actief in Beverwijk.
Razzia in Beverwijk. Op 16 april 1944 is in Beverwijk een razzia gehouden als vergedlingsactie, waarbij 486 jonge mannen werden afgevoerd voor de arbeidsinzet te Duiteland.
Hooligans, fans en fanatisme. Een internationale vergelijking van club- en supporterculturen. Door R. Spaaij, Amsterdam University Press, 2008, p. 103 e.v.
Een geweldadige ontmoeting van supporters van Feyenoord en Ajax in Beverwijk: 23 maar 1997. De gebeurtenis is door de VPRO in 2007 herdacht onder de titel "Tien jaar na de slag bij Beverwijk".
