In Midden-Kennemerland zijn in de periode 1600-1900 fraaie buitenplaatsen gebouwd en verfraaid. Rijke kooplieden uit Amsterdam en Haarlem zochten de rust, ruimte en frisse lucht op, weg van de alledaagse drukte en stank van de woelige stad. De landgoederen vormden niet alleen een rustplaats, er werden ook relaties verstevigd (netwerken) alsmede tijd en rust genomen voor een goed gesprek met familie en vrienden. De duinen in Midden-Kennemerland boden ontspanning: wandelen, paardrijden, jagen en valkenjacht. Het lommerrijke gebied was en is een lust voor het oog. Van de ca. 80 buitenplaatsen zijn nog prachtige voorbeelden aanwezig met een goede herbestemming.
Buitenplaatsen en tuinarchitectuur
Een buitenplaats en tuin vormen tesamen een eenheid, waaraan veel aandacht en zorg werd besteed. Hiervan zijn beelden bewaard door:
In Midden-Kennemerland zijn veel historische tuinen, parken en begraafplaatsen, aangelegd door bekende tuinarchitecten, waaronder:
Daniël Marot (1661-1752)
- Watervliet
- Meer en Berg
Johan Georg Michaël (1738-1800)
- Beeckestijn
- Velserbeek
- Waterland (waterpartij)
- Adrichem
Adriaan Speelman (18e eeuw)
- Waterland
Johann David Zocher (1763-1817)
- Meer en Berg
Jan David Zocher (1791-1870)
- Meer en Berg (ontwerpaanpassing)
- Boschbeek
- Spaarnberg
- Zwitsers chalet
- Schoonenberg
- Velserbeek (hertenkamp)
- Burgemeester Rijkenspark
- Wijkeroog
Louis Paul Zocher (1820-1915)
- Begraafplaats Westerveld
- Begraafplaats De Biezen
Leonard Springer (1855-1940)
- Velserbeek (ontwerpaanpassing)
- Waterland (ontwerpaanpassing)
- Duin- en Kruidberg
- Meer en Berg (beplantingsadvies)
- Begraafplaats Duinrust
Gebouwen en gebruik
De meest bekende serie prenten is van Hendrik de Leth en Mattheus Brouërius van Nidek:
Beelden van de buitenplaatsen:
Akerendam (Beverwijk)
Beeckestijn (Velsen-Zuid)
Duin- en Kruidberg (Santpoort)
Scheijbeek (Beverwijk)
Velserbeek (Velsen-Zuid)
Waterland (Velsen-Zuid)
Westerhout (Beverwijk)
In Midden-Kennemerland zijn in de 17e en 18e eeuw zo'n tachtig buitenplaatsen ontstaan, die voornamelijk als zomerverblijven werden gebruikt. De meeste herenhuizen zijn het resultaat van sloop of verbouw van aanwezige boerderijen of hofsteden. Opvolgende eigenaren verfraaide de panden en er werden bijgebouwen gebouwd, waardoor landgoederen ontstonden. Ook de ruimte rond de buitenplaatsen werd onderhanden genomen. Er werd zonodig land bij gekocht, niet alleen als belegging, maar vooral om prachtige tuinen aan te leggen in de Franse tuin (geometrische tuinaanleg of Le Notre stijl) en later gewijzigd in of aangevuld met de Engelse tuin (landschapsstijl).
